Тешка алергиска реакција (анафилакса)

јули 2026Што значи ова?

Анафилаксата е тешка, брза алергиска реакција што може да го затвори дишењето. Настанува за минути по контакт со алергенот (храна, убод од инсект, лек) и е итна состојба.

Симптоми

  • Оток на лице, усни, јазик или грло
  • Отежнато дишење, стегање во градите, свиркање
  • Распространет осип и јадеж
  • Вртоглавица, паѓање, чувство на пропаст

Лекување и грижа

Ако лицето има автоматски инјектор со адреналин (пенкало), употребете го веднаш во надворешната страна на бутот. Повикајте 194/112. Положете го лицето да лежи со подигнати нозе (или седнато исправено ако тешко дише). Ако нема подобрување за 5 минути, а има втор инјектор — дајте втора доза.

Превенција и секојдневна грижа

Ако знаете дека имате тешка алергија, секогаш носете два инјектора со адреналин и известете ги блиските како да ги употребат. Избегнувајте го познатиот алерген.

Кога да отидете на лекар (не итно)

По секоја анафилакса потребен е преглед кај алерголог и план за итни ситуации.

Побарајте итна помош ако:

  • Секое отежнато дишење или оток на грлото по контакт со алерген — повикајте 112/194 веднаш
  • Дури и ако се подобри по адреналин, лицето мора во болница на набљудување

Во итен случај јавете се на 194 или 112.

Најди најблиска болница

Совет

Адреналинот се дава без страв — навремената доза е побезбедна од чекањето.

Извори

Адаптирано од отворени извори: Црвен крст, NHS (OGL v3.0), MedlinePlus (јавен домен) и Европски совет за реанимација (ERC). Скратена верзија за брзо читање. Не заменува курс за прва помош.

Поврзани теми

Потсетник: Оваа содржина е едукативна и научно поткрепена, но не е медицински совет и не заменува преглед, дијагноза или третман од лекар. При симптоми, консултирајте здравствен работник. Итно: 194 · 112.

‹ Сите теми во „Прва помош и итни состојби“

Важно: Содржината на „Прашај Доктор“ е едукативна и научно поткрепена, но не е медицински совет и не заменува преглед, дијагноза или лекување од здравствен работник. При симптоми, консултирајте лекар. Итни служби: 194 (брза помош) · 192 (полиција) · 193 (пожарна) · 112 (ЦУК).