За проектот

За нас

„Прашај Доктор“ е бесплатен здравствен водич на македонски јазик. Целта е едноставна: секој човек да може да разбере што се случува во неговото тело — на јазик што го зборува, без реклами и без наплата.

Зошто постоиме

Квалитетни, научно поткрепени здравствени информации на македонски јазик тешко се наоѓаат. Луѓето често пребаруваат на туѓи јазици или наидуваат на нестручни извори. Ние ја пополнуваме таа празнина — со содржина што е разбирлива, проверена и секогаш ве упатува кон лекар кога тоа е потребно.

Медицински рецензент

Главен медицински рецензент

Лекар специјалист по општа и дигестивна хирургија

Ја надгледува медицинската точност на содржината и ги одобрува клиничките делови пред објавување.

По сопствено барање, идентитетот не е јавно објавен. Струката, лиценцата и потпишаната изјава за секоја проверена тема се депонирани кај здружението и се достапни на надлежен орган на барање. Прочитајте зошто и како →

Сопственик

Сопственик и уредник

Доктор по дентална медицина (ДДМ)

Како совластник на проектот, ја води изработката на содржината, структурата на темите и развојот на алатките на платформата.

Проектот е во заедничка сопственост на двајцата основачи. Не постои надворешен сопственик, инвеститор ниту спонзор.

Како ја пишуваме содржината

  1. Извори. Секоја тема се пишува врз основа на отворени, признати извори — NHS (Open Government Licence), MedlinePlus (јавен домен), СЗО, Црвен крст и слични. Изворот е наведен на секоја страница.
  2. Пишување на македонски. Содржината не е машински превод — таа се пишува одново, со проверка на стручните термини според официјалниот правопис и речник на македонскиот јазик.
  3. Медицинска проверка. Клиничките делови ги прегледува лекар пред објавување.
  4. Знаци за итност. Секоја тема содржи јасни „црвени знаменца“ — кога состојбата бара итна помош (194 · 112).
  5. Ажурирање. Темите се ревидираат и датумот на проверка се прикажува на визуелните материјали.

Што НЕ сме

Не сме замена за лекар. Не поставуваме дијагнози, не препишуваме лекови и не даваме индивидуален медицински совет. Содржината е едукативна. При итна состојба јавете се на 194 или 112.

Кој ја проверува содржината

Нашите медицински рецензенти не се именувани јавно — и ќе ви кажеме точно зошто.

Тие се лекари што активно работат во мал здравствен систем, каде секој се знае со секого. Јавно потпишување под 253 теми што опфаќаат ментално здравје, зависности, сексуално здравје и абортус носи реален професионален и личен ризик за нив — а тој ризик не го носи пациентот, туку лекарот. Наместо да ги изгубиме, избравме друг пат.

Она што нема да го направиме: нема да измислиме име, нема да ставиме туѓо име, и нема да тврдиме дека темата ја проверил некој што не ја проверил. Анонимност — да. Лага — не.

Двете ознаки — што значат, точно

„Напишано од лекар“ — стои на сите 253 теми. Значи дека текстот го напишал лекар, врз основа на отворени стручни извори (NHS, MedlinePlus, СЗО), а не преземен или преведен од непроверено место.

„Специјалистичка област“ — стои само на 47 теми. Значи дека темата е во струката на авторот (општа и дигестивна хирургија, и итни состојби). Тука зборот на авторот тежи повеќе.

„Усогласено со официјални извори“ — стои на сите 253 теми. Значи дека содржината е проверена и споредена со упатствата на NHS (Британија), MedlinePlus (Национална медицинска библиотека на САД) и Светската здравствена организација.

Зошто ги делиме ознаките? Затоа што не се исто. Добар хирург што напишал добра тема за депресија врз основа на NHS — тоа е авторство, не е специјалистичка потврда. Да тврдиме дека е, ќе биде преувеличување. А преувеличувањето е она што штети — почесто отколку самата грешка.

Ниту една ознака не значи: дека текстот важи за вашиот случај. Не е препорака, не е совет, не е дијагноза, не е гаранција за исход, и не создава однос лекар–пациент. Авторот не ве прегледал и не ве познава.

Медицината се менува. Датумот е важен колку и ознаката — ако е стар, третирајте го текстот како појдовна точка, не како последен збор.

Како ја проверуваме содржината

  1. Се пишува од официјални извори. Ниту една тема не е препишана, преведена автоматски, ниту преземена од непроверено место. Секоја е напишана од лекар, врз основа на јавно достапни стручни упатства.
  2. Се споредува (корелира) со три независни официјални извори: NHS — Националната здравствена служба на Британија; MedlinePlus — Националната медицинска библиотека на САД; и Светската здравствена организација (СЗО). Кога изворите се разликуваат, го земаме поконзервативниот став.
  3. Знаците за итност се усогласуваат посебно. Делот „Побарајте итна помош ако…“ се проверува одделно спрема официјалните упатства, зашто тој дел е најважен — тоа е делот што спасува живот.
  4. Се бележи датумот. Секоја проверена тема го носи датумот на проверката. Медицината се менува; датумот е дел од информацијата.
  5. Изворите се објавени на секоја тема. Не тврдиме — покажуваме од каде е.

Наместо име, добивате нешто што може да се провери

  1. Струка, не псевдоним. На секоја проверена тема стои што е рецензентот — на пример „лекар специјалист по општа и дигестивна хирургија“ — и кога ја проверил. Струката е тоа што ја носи тежината, не името.
  2. Идентитетите постојат и се депонирани. Целото име, бројот на лиценца и специјализацијата на секој рецензент се чуваат кај здружението, заедно со потпишана изјава за секоја проверена тема.
  3. Достапни се на надлежен орган. На барање на Лекарската комора на РСМ, Министерството за здравство, суд или надлежен инспекциски орган, идентитетот се открива без одлагање и без услови. Анонимноста важи спрема јавноста — не спрема регулаторот.
  4. Одговорноста е на здружението. За сè што е објавено тука одговара „Прашај Доктор“ како правно лице, а не анонимно лице. Ако нешто е погрешно, има кого да прашате и има кого да тужите.
  5. Ниту еден рецензент не е анонимен спрема нас. Не примаме проверка од непознато лице.

Што губите со ова — искрено

Именуван лекар со лице и биографија буди поголема доверба од струка без име. Тоа е точно и не се преправаме дека не е. Google исто така им дава помала тежина на здравствените текстови без потпишан автор.

Затоа ова не е трајна состојба. Штом здружението ќе биде регистрирано и штом рецензентите ќе се чувствуваат безбедно, преминуваме на целосно именување. Ќе го преиспитаме најдоцна една година по регистрацијата и ќе го објавиме исходот тука — без разлика каков е.

Управен одбор

Дел од членовите на управниот одбор исто така не сакаат да бидат јавно именувани. Тоа е нивно право и го кажуваме отворено. Важното е ова: управувањето со здружението е одвоено од содржината. Ниту еден член на одборот — именуван или не — не одлучува што пишува во една тема. Тоа го прават само медицинските автори и рецензенти.

Како се финансираме

Денес: проектот се одржува целосно на доброволна основа, од сопствени средства на основачите. Нема реклами, нема спонзори, нема донатори, нема наплата.

Сакаме да бидеме искрени наместо да ветуваме нешто што не можеме да го одржиме: одржувањето на 253 теми, серверот, домејнот и медицинската проверка чинат време и пари. Затоа во иднина може да прифатиме:

  • Донации од поединци — еднократни или месечни.
  • Грантови од фондации, институции и меѓународни организации.
  • Институционална поддршка — поддршка на проектот, никогаш на одделна тема или содржина.

Црвени линии — што парите никогаш не можат да купат

Ова не е желба, туку правило. Ако некогаш го прекршиме, кажете ни го тоа јавно.

  • Никогаш реклами за лекови, додатоци во исхраната, клиники, третмани или медицински производи. Ниту еден. Ова е линија што не се преговара.
  • Никогаш спонзорирана или платена содржина. Ниту еден производ, лек, лекар или установа не може да плати за да биде спомнат, препорачан или прикажан повисоко.
  • Никогаш партнерски (affiliate) врски кон производи или третмани.
  • Никогаш реклами на страниците за прва помош, итни состојби или „црвени знаменца“. Кога некој чита како да оживува човек, на екранот нема да има ништо друго.
  • Ниту еден донатор, спонзор или огласувач не ја гледа содржината пред објавување и не може да бара измена, отстранување или премолчување на ниту еден податок.
  • Никогаш не продаваме и не споделуваме податоци за корисниците. Не ги ни собираме.
  • Ако некогаш се појави реклама, ќе биде јасно означена со зборот „Реклама“, визуелно одвоена од содржината, и никогаш нема да личи на медицински текст.
  • Го задржуваме правото да одбиеме секое финансирање — без образложение.
  • Секој донатор над 500 € годишно се објавува јавно во регистарот подолу.

Регистар на донатори

Празен. До денес немаме примено ниту едно евро од донатор, спонзор или огласувач. Кога тоа ќе се промени, ќе го видите тука — пред да го видите на страницата.

Поддржи нè

Сè уште не примаме донации

Здружението е во процес на регистрација. Дури откако ќе заврши и ќе имаме сметка на здружението, ќе отвориме можност за донирање — со јавен регистар и годишен извештај за тоа каде отишло секое евро.

До тогаш, најкорисното нешто што можете да го направите е бесплатно: кажете некому за оваа страница, или пријавете ни грешка во содржината.

Здружение (во оформување)

Проектот е во процес на регистрација како здружение на граѓани (НВО), основано од двајцата совластници — лекар-специјалист и доктор по дентална медицина. Статутот и годишниот финансиски извештај ќе бидат објавени тука по завршување на регистрацијата.

Контакт

За прашања, забелешки, исправки на содржината или соработка: info@prasajdoktor.com

Најдовте грешка во содржината? Пишете ни — исправките ни се приоритет.

Сакате да поставите здравствено прашање? Одете на Прашај доктор — без име, само пол и возраст.
Важно: Содржината на „Прашај Доктор“ е едукативна и научно поткрепена, но не е медицински совет и не заменува преглед, дијагноза или лекување од здравствен работник. При симптоми, консултирајте лекар. Итни служби: 194 (брза помош) · 192 (полиција) · 193 (пожарна) · 112 (ЦУК).