Цироза на црниот дроб

јули 2026Што значи ова?

Цироза значи дека здравото ткиво на црниот дроб е заменето со лузни. Тоа се случува бавно, со години, и долго време без никакви симптоми — црниот дроб работи и оштетен. Кога симптомите ќе се појават, оштетувањето е веќе значително. Лузните не се вратат назад, но напредувањето може да се запре ако причината се отстрани.

Симптоми

  • Долго време — никакви
  • Замор, слабост, губење апетит и тежина
  • Пожолтување на кожата и белките на очите (жолтица)
  • Оток на нозете и натрупување течност во стомакот (асцит)
  • Лесно модринки и крварење
  • Чешање по кожата
  • Збунетост, заборавање, обратен сон-будност (енцефалопатија)

Причини и ризик-фактори

Најчесто: долготрајна прекумерна употреба на алкохол, хроничен хепатитис Б или Ц, и масна болест на црниот дроб поврзана со дебелина и дијабетес. Поретко: автоимун хепатитис, болести на жолчните канали, наследни болести и некои лекови.

Лекување и грижа

Најважно е да се отстрани причината: целосно прекинување со алкохол, лекување на хепатитисот, слабеење и контрола на шеќерот. Потоа се лекуваат компликациите — течноста во стомакот, крварењето од проширени вени во хранопроводот, енцефалопатијата. Кај напредната цироза, трансплантација на црн дроб е единственото решение.

Превенција и секојдневна грижа

Ограничете го алкохолот. Вакцинирајте се против хепатитис Б. Одржувајте здрава тежина и контролирајте го шеќерот. Ако сте некогаш примале крв, користеле игли или имате ризик, тестирајте се за хепатитис Ц — денес се лекува и се излекува.

Кога да отидете на лекар (не итно)

Јавете се при постојан замор со губење апетит, пожолтување, или оток на нозете и стомакот. Ако пиете многу алкохол, побарајте помош порано отколку подоцна — црниот дроб може да закрепне ако се запре навреме.

Побарајте итна помош ако:

  • Повраќање крв, или столица што е црна и катранеста — тоа е крварење од проширени вени, итно е
  • Нагла збунетост, поспаност или необично однесување кај човек со болест на црниот дроб
  • Брзо натрупување течност во стомакот со треска и болка
  • Пожолтување што нагло се влошува

Во итен случај јавете се на 194 или 112.

Најди најблиска болница

Совет

Црниот дроб не боли додека не е доцна. Ако пиете многу — најдобриот ден да престанете е денес, не кога ќе се појават симптомите.

Извори

Содржината е усогласена со упатствата на NHS, MedlinePlus и Светската здравствена организација.

Поврзани теми

Вирусен хепатитис (Б и Ц)Масна болест на црниот дробЗависности (алкохол, никотин, дрога)
Потсетник: Оваа содржина е едукативна и научно поткрепена, но не е медицински совет и не заменува преглед, дијагноза или третман од лекар. При симптоми, консултирајте здравствен работник. Итно: 194 · 112.

‹ Сите теми во „Гастроинтестинален систем“

Важно: Содржината на „Прашај Доктор“ е едукативна и научно поткрепена, но не е медицински совет и не заменува преглед, дијагноза или лекување од здравствен работник. При симптоми, консултирајте лекар. Итни служби: 194 (брза помош) · 192 (полиција) · 193 (пожарна) · 112 (ЦУК).