Болести на срцевите залистоци

јули 2026Што значи ова?

Срцето има четири залистоци што ја пуштаат крвта само во една насока. Кога залистокот е стеснет (стеноза), срцето мора да турка крв низ тесен отвор. Кога протекува (регургитација), дел од крвта се враќа назад. И двете го оптоваруваат срцето со години — најчесто тивко, а прв знак е шум што лекарот ќе го чуе со слушалка.

Симптоми

  • Задишаност при напор, а подоцна и во мирување
  • Замор и слабост
  • Оток на глуждовите и нозете
  • Палпитации — чувство дека срцето прескокнува
  • Болка или притисок во градите
  • Несвестица или вртоглавица при напор — особено важен знак кај аортна стеноза
  • Шум на срцето, откриен при преглед

Причини и ризик-фактори

Стареење и калцификација на залистоците (најчесто кај аортната). Ревматска треска по нелекувана стрептококна ангина — сè уште важна причина за митрална стеноза. Вродени аномалии (двокрилна аортна валвула). Инфективен ендокардитис. Проширување на срцето или на аортата. Пролапсот на митралната валвула е чест и најчесто безопасен.

Лекување и грижа

Благите промени само се следат со редовен ехокардиограм — тоа е клучниот преглед. Симптомите се олеснуваат со лекови, но лековите не го поправаат залистокот. Кога болеста ќе напредне, залистокот се поправа или заменува — со отворена операција или, кај дел од пациентите, преку катетер (ТАВИ), без отворање на градниот кош.

Превенција и секојдневна грижа

Лекувајте ја стрептококната ангина како што ви кажал лекарот — тоа ја спречува ревматската треска. Одржувајте добра орална хигиена и кажете му на забарот ако имате болест на залистоците. Контролирајте го притисокот и холестеролот.

Кога да отидете на лекар (не итно)

Ако ви кажале дека имате шум на срцето, побарајте ехокардиограм. Ако веќе имате позната болест на залисток, редовната контрола е тоа што одлучува кога е вистинскиот момент за интервенција.

Побарајте итна помош ако:

  • Несвестица или губење свест при напор
  • Болка во градите со недостиг на воздух и потење — јавете се на 194
  • Ненадејна тешка задишаност, особено кога лежите — не можете да дишете во кревет
  • Треска со трепет кај човек со болест на залистоците или со вештачки залисток — тоа може да е ендокардитис и е итно
  • Нагло отекување на нозете со забрзано срцебиење

Во итен случај јавете се на 194 или 112.

Најди најблиска болница

Совет

Несвестица при физички напор кај човек со аортна стеноза не е „премалување“. Тоа е предупредување и се сфаќа сериозно.

Извори

Содржината е усогласена со упатствата на NHS, MedlinePlus и Светската здравствена организација.

Поврзани теми

Потсетник: Оваа содржина е едукативна и научно поткрепена, но не е медицински совет и не заменува преглед, дијагноза или третман од лекар. При симптоми, консултирајте здравствен работник. Итно: 194 · 112.

‹ Сите теми во „Кардиоваскуларен систем“

Важно: Содржината на „Прашај Доктор“ е едукативна и научно поткрепена, но не е медицински совет и не заменува преглед, дијагноза или лекување од здравствен работник. При симптоми, консултирајте лекар. Итни служби: 194 (брза помош) · 192 (полиција) · 193 (пожарна) · 112 (ЦУК).