Запек (констипација)
Запек значи ретко празнење, тврда столица или чувство дека празнењето не е целосно. Многу чест е и најчесто безопасен — но е важен затоа што стои зад голем дел од другите проблеми: аналните фисури, хемороидите, а кај постари и неподвижни лица дури и запушување на цревото.
Симптоми
- Помалку од три празнења неделно
- Тврда, збиена или „козја“ столица
- Напрегање при празнење
- Чувство дека нешто останало
- Надуеност и непријатност во стомакот
- Болка при празнење
Причини и ризик-фактори
Малку влакна и течности, малку движење, одложување на потребата, стрес и промена на дневниот ред (патување). Лекови: опиоиди, некои таблети за притисок, препарати со железо, антидепресиви. Состојби: слаба штитна жлезда, дијабетес, бременост, невролошки болести. Кај постари: неподвижност.
Лекување и грижа
Постепено зголемување на влакната (овошје, зеленчук, интегрални житарки, сливи), доволно вода, и редовно движење. Не одложувајте кога ќе почувствувате потреба. Ако тоа не е доволно, постојат безбедни лекови — но лаксативите не се решение за секој ден, освен ако лекар не ви кажал поинаку.
Превенција и секојдневна грижа
Влакна, вода, движење и одење во тоалет кога телото бара — не подоцна. Најдобро е да не се доаѓа до тврда столица отколку да се решава.
Кога да отидете на лекар (не итно)
Јавете се ако запекот е нов и трае повеќе од неколку недели, особено ако сте над 45 години — промената во навиките на празнење секогаш се испитува.
Побарајте итна помош ако:
- Крв во столицата или црна катранеста столица
- Нова, постојана промена во навиките на празнење кај лице над 45 години
- Губење тежина без причина заедно со запек
- Силна болка во стомакот со надуеност и запирање на гасови — тоа може да е запушено црево
- Повраќање со запек
Во итен случај јавете се на 194 или 112.
Најди најблиска болницаСовет
Ако сте над 45 и запекот е нов — не е само „исхраната“. Тоа е единственото прашање што вреди да го поставите кај лекар.
Извори
Содржината е усогласена со упатствата на NHS, MedlinePlus и Светската здравствена организација.