Висок крвен притисок (хипертензија)
Хипертензија е трајно покачен притисок на крвта врз ѕидовите на садовите. Често е без симптоми, но со текот на времето го оштетува срцето, мозокот и бубрезите.
Каде паѓа вашиот притисок
Внесете ги вашите вредности — категоријата ја определува повисокиот од двата броја.
Ориентациони граници (ACC/AHA). Мерете во мир, седнати, по 5 мин одмор; дијагнозата се потврдува со повеќе мерења и ја толкува лекар.
Проверено: јули 2026 · Извор: ACC/AHA · MedlinePlus · Информативно, не заменува лекар.
Симптоми
- Најчесто без симптоми
- Понекогаш главоболка, вртоглавица
- Крварење од нос при многу висок притисок
Причини и ризик-фактори
Примарна (без јасна причина, најчеста) или секундарна (последица на друга болест, на пр. бубрежна). Ризик носат сол, дебелина, неактивност, пушење и стрес.
Референтни вредности на крвен притисок (mmHg)
| Во нормала | Оптимален | под 120 / под 80 |
| Гранично — вреди да се спомене кај лекар | Покачен | 120–129 / под 80 |
| Гранично — вреди да се спомене кај лекар | Хипертензија степен 1 | 130–139 / 80–89 |
| Надвор од опсегот — јавете се на лекар | Хипертензија степен 2 | 140 и повеќе / 90 и повеќе |
| Надвор од опсегот — јавете се на лекар | Хипертензивна криза (итно) | 180+ и/или 120+ |
Во нормалаГранично — вреди да се спомене кај лекарНадвор од опсегот — јавете се на лекар
Ориентациони граници (ACC/AHA). Дијагнозата се потврдува со повеќе мерења во мир; толкувањето го прави лекар.
Лекување и грижа
Промени во начинот на живот (помалку сол, движење, здрава тежина, без пушење) и, по потреба, лекови за притисок. Клучно е редовно мерење.
Превенција и секојдневна грижа
Намалете сол и преработена храна, јадете повеќе зеленчук и овошје, движете се редовно, одржувајте здрава тежина, ограничете алкохол, не пушете и управувајте со стресот. Дури и мали, трајни промени значително го спуштаат притисокот.
Кога да отидете на лекар (не итно)
Мерете го притисокот редовно и јавете се кај лекар ако постојано е над препорачаните вредности, ако ви требаат повеќе мерења за контрола, или за проверка на терапијата. Не прекинувајте лекови самоволно.
Побарајте итна помош ако:
- Многу висок притисок со силна главоболка, болка во градите или отежнат говор
Во итен случај јавете се на 194 или 112.
Најди најблиска болницаСовет
Мерете го притисокот редовно — тивко може да е висок со години.
Извори
Содржината е усогласена со упатствата на NHS, MedlinePlus и Светската здравствена организација.