Забен плак и камен (каменец)
Плакот е мека леплива обвивка од бактерии што постојано се создава на забите. Ако не се исчисти, за неколку дена се стврднува во забен камен (каменец), кој веќе не се вади со четкичка.
Од плак до забен камен
Ако плакот не се исчисти навреме, се стврднува во камен што четката веќе не го вади.
Најчести места за камен: од внатрешната страна на долните предни заби и по линијата на непцата кај катниците.
Проверено: јули 2026 · Извор: NHS · MedlinePlus · Информативно, не заменува лекар.
Симптоми
- Груба или „влакнеста“ површина на забите
- Жолти или кафеави наслаги, особено при линијата на непцата
- Крварење на непцата при миење
- Постојан лош здив
Причини и ризик-фактори
Плакот се храни со шеќерите од храната и создава киселини што го оштетуваат забот и го дразнат непцето. Минерали од плунката го претвораат стариот плак во тврд камен, најчесто зад долните предни заби и кај катниците.
Лекување и грижа
Плакот се отстранува дома со редовно четкање и забен конец. Забниот камен го вади само забар/орален хигиеничар со професионално чистење. Оставен, каменот води кон гингивитис и подлабоко заболување на непцата.
Превенција и секојдневна грижа
Четкање двапати дневно, дневно меѓузабно чистење и помалку чест внес на шеќер го држат плакот под контрола пред да се стврдне. Професионално чистење на 6–12 месеци го отстранува она што сте го пропуштиле.
Кога да отидете на лекар (не итно)
Закажете чистење ако гледате тврди наслаги, ако непцата крварат или ако не сте биле кај забар повеќе од година.
Совет
Плакот се создава постојано — затоа доследноста секој ден е поважна од силата на четкањето.
Извори
Адаптирано од отворени извори: NHS (Open Government Licence v3.0) и MedlinePlus (јавен домен). Скратена верзија за брзо читање.