Умници (осмици)
Умниците (трети катници, „осмици“) обично никнуваат меѓу 17 и 21 година. Често нема доволно место, па остануваат делумно или целосно заглавени (импактирани).
Симптоми
- Болка или притисок во задниот дел на вилицата
- Оток и црвенило на непцето над забот
- Тешко отворање уста или џвакање
- Лош здив или непријатен вкус
- Главоболка или болка што се шири кон увото
Причини и ризик-фактори
Кога забот нема простор, се заглавува под непцето или под соседниот заб. Преклопеното непце над делумно никнат заб собира храна и бактерии и лесно се воспалува (перикоронитис).
Лекување и грижа
Ако не прават проблем и лесно се чистат, умниците не мора да се вадат. При воспаление помага плакнење со топла солена вода и добра хигиена; забарот проценува дали е потребно вадење. Импактирани заби или заби што го оштетуваат соседниот заб често се вадат — рутинска интервенција кај орален хирург.
Превенција и секојдневна грижа
Умниците не можат да се спречат, но добра хигиена во задниот дел на устата и редовни прегледи ги држат под контрола и ги фаќаат проблемите рано. Рендген помага да се види положбата пред да заболат.
Кога да отидете на лекар (не итно)
Јавете се кај забар при повторувачка болка, оток или заглавена храна околу задниот заб, за да се процени дали да остане или да се извади.
Побарајте итна помош ако:
- Силен оток на лицето или вратот со отежнато голтање или дишење
- Висока температура со ширење на болката — можна инфекција што бара итен преглед
Во итен случај јавете се на 194 или 112.
Најди најблиска болницаСовет
Меко четкање и меѓузабно чистење баш на задните заби спречува најголем дел од проблемите со осмиците.
Извори
Адаптирано од отворени извори: NHS (Open Government Licence v3.0) и MedlinePlus (јавен домен). Скратена верзија за брзо читање.